5 februari 2007

De verdwenen Mediene

Aan een van de grachten in Amsterdam bevindt zich een antiquariaat dat op zijn laatste benen loopt. Er komen weinig klanten meer. De eigenaar zit er enkele middagen nog, en vreest dat de mensheid geen boeken meer wil lezen. De ruimte is hoog en volgestapeld met boeken, sommige stapels zijn al gaan glijden. Er komt gefilterd licht, het licht aan de grachten is mooi, door de in hout gevatte ramen naar binnen, maar onvoldoende om het zonder kunstlicht te kunnen stellen. Een deel van het raam aan de pui is afgeschermd door een boekenkast, die ver naar binnenkijken onmogelijk maakt. Op die etalagekast: kunst, architectuur, film fotografie, literatuur, kinderboeken, Indonesië, topografie. Als ik er binnenloop voor schier onvindbare werken, raak ik aan de praat met de antiquaar. Zijn naderende 85ste levensjaar heeft hem de gedachte ingegeven dat hij wil stoppen met het antiquariaat.

‘Dan moet je stoppen, en wat anders gaan doen, of minder’,  ‘ Maar al die boeken zijn hier nog, en als ik, zoals hier vandaag probeer op te ruimen, dan heb ik na twee uur 1 boek weggegooid, en vier boeken op een stapel gelegd, want die zijn eigenlijk heel interessant. Hier: een boek over Wertheim, dat was toch eigenlijk wel een heel bijzondere man, zo’n boek kan je niet wegdoen, ik neem hem vanavond mee. Of dit, De verdwenen Mediene in zijn soort een beroemd boek. Maar wie wil dat hebben?’.

Wanneer je op 85-jarige leeftijd de zaak niet wilt sluiten omdat die boeken er nog liggen, dan is een vergelijking met de bibliofiel Kien uit Elias Canetti’s Het Martyrium en zijn zelfgekozen isolement in drie ruime kamers en suite niet te vergaand. Kien heeft zijn boeken zo lief dat ze met de rug naar de muur staan, opdat ze gelijk zijn in de ogen van de aanschouwer. Kien heeft de oitels niet nodig, hij weet van elk boek waar het staat, ook zonder die wegwijs van een bedrukte rug die de onwetenden van node hebben.

Een antiquariaat als dit is een wereld op zich. De eigenaar heeft in vele jaren verkocht waar vraag naar was, en is blijven zitten met wat hij toch inkocht, maar nooit kon verkopen. Toch was er in die tijd dat hij het kocht reden aan te nemen dat er interesse voor was, toch representeert een niet verkocht boek een negatief van de huidige beschaving. Een niet verkocht boek is een deel van de beschaving zoals die niet meer is. Een niet meer verhandelend antiquariaat is een cultuurgeschiedenis. En de antiquaar die niet wenst te vertrekken omdat zijn boeken er nog  zijn is de verre toekomst. Of de minder verre toekomst, maar de toekomst die ons te wachten staat. Er komt een moment dat er voor je waarheid geen emplooi meer is.

Op een goede dag ontdek je dat je leven in de verdwenen Mediene heeft plaatsgehad.

‘En als ik dit boek nou meeneem het ziet er goed uit, harde kaft, 1950, en ik probeer het te verkopen? Wat moet het opbrengen?

‘Dat boek, 20 euro’

‘ Oke, ik tik een stukje voor op een website, biedt het boek aan voor €20 met de mededeling dat de portokosten er nog bijkomen. Als we het verkopen zet ik er vervolgens twee boeken op, dan vier enzovoort.

‘Je hebt nog een lange weg te gaan jongen’

H. Beem De verdwenen Mediene Joachimsthal’s Boekhandel, Uitgevers en Drukkerijbedrijf N.V, 1950 €20 te bestellen op dit adres (er werd in 2003 een documentaire onder deze titel gemaakt, zie hier).

Recent

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren. In het nu leven, de weg gaan die klaarblijkelijk zo moet zijn. Bij dit boek reageren mensen hetzelfde "Dat is toch dat boek van die dominee die niet in God gelooft? Dat is toch die atheïst?." Opschudding alom.

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren.

Lees meer