14 juni 2004

Maand van het spannende boek

Juni is de maand van het spannende boek. Als je naar de boekwinkel gaat en een spannend boek koopt, ter waarde van € 12,50 of meer krijg je een spannend boekje geschreven door Henning Mankell cadeau. Tot zover de feiten.

Het heeft vrij lang geduurd voor ik mijn eerste spannende boek las. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik er als lézer al vrij jong bij was, maar dat ik reeds een behoorlijk volwassen leeftijd had bereikt toen ik op een dag mijn eerste spannende boek las. Ik had me er heel wat van voorgesteld. Hoe langer je iets uitstelt, hoe meer je je er van voor gaat stellen, dat is de pest. Spannende tv-series en spannende films vond ik altijd onderhoudend en ik dacht dat een spannend boek net zoiets zou zijn. Dat ik bij tijd en wijle geïntrigeerd, dan weer verward, dan weer onweerstaanbaar nieuwsgierig naar het vervolg zou zijn.

Ik zal niet zeggen dat de ervaring een totale afknapper was, maar een groot genoegen was het evenmin. Als je vooral wat men literatuur noemt leest, word je over het algemeen verwend met mooi geschreven, weloverwogen geformuleerde verhalen. Bij spannende boeken staat de stijl niet voorop. Ook de verbeeldingskracht blijft vaak beperkt tot het zo ‘creatief’ mogelijk uitwerken van de plot. De dialogen worden vaak gebruikt voor een beetje verdieping van de karakters van de hoofdpersonages, waarbij aangemerkt moet worden dat er met name in literaire thrillers (een genre dat door Nicci French is uitgevonden) veel aandacht aan karakterverdieping en couleur locale wordt gegeven. Dat is dan ook gelijk het literaire aan dit soort thrillers. Echt bloedstollend is het niet, maar echt diep gaat het ook niet. Dat het ook maar iets met literatuur te maken zou hebben is een mythe. Er zit geen enkele gelaagdheid of diepere dimensie in een literaire thriller. Op zijn best worden de beweegredenen van de moordenaar leuk uitgewerkt of de onderlinge relaties tussen de hoofdpersonages wat fijnzinniger neergezet.
Het genre van de literaire thriller is enorm populair geworden de afgelopen jaren. Voorheen waren thrillers en detectives vooral mannenboeken. Veel actie, weinig sfeer en karakterschetsen. De literaire thriller voorzag in een behoefte. Het zijn in feite spannende boeken voor vrouwen. De literaire thriller is de Big Mac van de literatuur.
Spannende literaire boeken. Helaas is er weinig zo voorspelbaar als een spannend literair boek. Echte spanning zit veeleer in het onverwachte, de grillen van het lot. Spannende boeken bezweren dat lot, of wekken althans de illusie dat het lot bezworen kan worden. Dat voor alles een oplossing is. De wreedheden die je in een (literaire) thriller ten deel vallen lijken juist niet eng omdat de willekeur eruit weggenomen is. Je wordt gesust. Ik heb na die literaire thriller beroepshalve nog wel eens wat mannenthrillers gelezen. Leuke boeken. Spannend, recht voor zijn raap, op het brute af soms en geen gezeur. Wil je dus nog opgaan voor dat geschenkje, vraag je boekverkoper dan om een lekker spannend mannenboek.

Daphne de Heer

Recent

22 september 2017

Modiano's spel met de lezer

20 september 2017

In de huid van een leeuwin

19 september 2017

Nieuw leven beschreven

18 september 2017

Dichter van de werkelijkheid

Literair Nederland - 10 jaar geleden

24 september 2007

"Toen ik jou voor het eerst zag, kwam je voorbijfietsen op een bakfiets waarin je spullen vervoerde. Het was laat in het jaar 1952, in de winter. Ik stond voor het raam van mijn ouderlijk huis in de Wilhelminastraat, waar mijn ouders een hotel-pension dreven, naar buiten te kijken. De Wilhelminastraat heette alweer een jaar of zeven zo. Als jong kind groeide ik op met de Schouwburgstraat, omdat in de oorlog namen van de koninklijke familie waren geschrapt door de Duitse bezetter. Soms reed je wel drie keer per dag op die bakfiets langs. Ik vond je koddig en stoer met je houtje-touwtjejas aan en je mutsje op. Je was toen al een apart type. Ik was vijftien jaar en had wat je noemt een voorspellende blik. Ik herinner mij dat ik, nadat je weer langs was gekomen, mijn moeder vertelde dat wij zouden trouwen en een kind zouden krijgen. Mijn moeder was het gewend dat ik zulke dingen zei. Ik had vaker van die voorspellingen, soms ook over de dood. Dat vond ze eng."

"Toen ik jou voor het eerst zag, kwam je voorbijfietsen op een bakfiets waarin je spullen vervoerde. Het was laat in het jaar 1952, in de winter. Ik stond voor het raam van mijn ouderlijk huis in de Wilhelminastraat, waar mijn ouders een hotel-pension dreven, naar buiten te kijken. De Wilhelminastraat heette alweer een jaar of zeven zo. Als jong kind groeide ik op met de Schouwburgstraat, omdat in de oorlog namen van de koninklijke familie waren geschrapt door de Duitse bezetter.

Lees meer