17 november 2003

Boekengek drijft zichzelf en familie tot waanzin

Door één onzer redacteuren

De ellende van de arme ziel begon allemaal met een bijrolacteur, die de man kende uit zijn studentenleven. Deze rossige volwassen vent kwam vaak langs in een hoofdstedelijk eetetablissement waar het slachtoffer werkte. Op een dag, uit het niets, sprak de acteur ineens joviaal tegen de studentikoze werknemer: “Je moet eens naar de Bijenkorf gaan. Daar liggen schitterende, volslagen onbekende boeken!” Vol ontzag voor deze plotselinge ontboezeming – de jongeman wist dat de acteur als oprecht werd gezien door veel mensen – ging hij op pad. Hij kocht er vijf en ging naar huis. Daar, aan de Eerste Constantijn Huygensstraat, bleven ze vele maanden liggen. Hij deed er weinig mee.

Het omslagpunt kwam veel later, bij lezing van een boek met de nu enigszins wrange titel De zeven gekken. De inmiddels tot postbode gepromoveerde man had als een van zijn vijf boeken bij de Bijenkorf namelijk het vervolg op dit boek gekocht, maar zonder het eerste deel bleek dit boek niet te lezen. Dit boek – gekocht voor een schijntje – was de druppel. De man, zo vertelt zijn echtgenote desgevraagd, zat dagenlang achter het raam, sprak nauwelijks en verzette geen stap. Alleen voor de post kwam hij de deur uit. Onder de douche mompelde hij en ook zijn vrienden begonnen zijn vreemde gedrag op te merken. In de kroeg had hij ineens nooit geld voor een biertje en sprak hij bijna uitsluitend over de dood. Tot overmaat van ramp verloor de man in die tijd ook nog eens zijn baan. Hierna was de ex-postbode helemaal niet meer te houden.   

De genadeklap volgde echter bij een volgende ontmoeting met de sympathieke acteur, die overigens ook bekend is vanwege zijn radioreclamepraatjes. In al zeer verwarde toestand nam deze hem mee naar de uitgever van de boeken die zo’n hypnotiserende werking op de ex-postbode hadden. Daar zag hij zijn einddoel: alle boeken van uitgeverij Coppens en Frenks. Vanaf dat moment ging alles snel: daags na deze ontmoeting vertelden ooggetuigen dat ze Koos Werkeloos huilend het filiaal van Kok boeken hadden zien uitlopen. Hij bleek een exemplaar van het zeldzame Rashomon gevonden te hebben. In zijn opperste verrukking had hij in zijn blote reet twee buigingen naar de maan gedaan, “hiao!” geschreeuwd en was midden op de toch al nauwe straat gaan zitten lezen. Dit tot ontsteltenis van de aanwezige toeristen. Voor exemplaren van de uitgeverij deed hij bijna alles: hij reisde naar het verre Arnhem om daar een schimmig persoon op het station te ontmoeten, tuurde urenlang bij antiquariaten (wat uiteindelijk bijna altijd uitliep op een scheldpartij omdat de mensen de boeken toch niet bleken te bezitten) en riep tegen iedereen die het maar niet horen wilde dat de boeken van dat fonds het enige was dat hem werkelijk interesseerde.

Thuis was hij al even onhandelbaar. Als in een cocon zat hij maar te lezen, te lezen en te lezen. Al het huishoudgeld van de familie was uitgegeven aan zijn verzameling, waar hij nog niet eens halverwege mee was. Op een gegeven moment had zijn echtgenote haar buik zo vol van al zijn nutteloze tirades op de blindheid van de mensen in het algemeen en die van de lezende goegemeente in het bijzonder, dat ze hem voor de keus stelde: of je houdt op met dit gezeik en gaat de afwas doen en met je zoon spelen (‘Denk aan de toekomst!’) of je neemt je boeken mee en gaat in een doos wonen. 

En zo zwierf de ex- postbode dagenlang op straat. Al zijn boeken, die hij bij zich droeg in een zwarte koffer versierd met een stoffen bloem, had hij al uitgelezen. Voor nieuwe had hij geen geld. In winkels waar hij nog exquise exemplaren had gezien, had hij deze ongezien verborgen op plekken waar geen andere concurrenten ze konden vinden. Uit pure wanhoop verkocht de man zijn schoenen, zijn sokken, zijn broek, zijn hemd en zijn trui. Helemaal naakt liep hij vervolgens boekwinkel Schimmelpenninck binnen en kocht zijn laatste boek: Kronieken van de grote stad.Met dit exemplaar (‘uit 1991!’) stond hij dan ook nog diezelfde dag op het station, schreeuwend, zwaaiend en roepend als een waanzinnige evangelist. Vervolgens gebeurde er volgens de daar aanwezige kioskmedewerker het volgende: een aantal reizigers met exemplaren van De Passievrucht onder hun arm renden op de arme ziel af, grepen hem in de houtgreep en probeerden de dwalende met al hun hapklare verlichtingsidealen bij zinnen te brengen. Hierop bezweek de beklagelijke. Het laatste dat de kioskmedewerker van hem hoorde was een lange ‘aaaaahhhhhhh’, gevolgd door ‘ochochochochoch’ en ‘pfffffffffffffffffffffffff.’

 

Hoewel de politie daar weinig mededelingen over wil doen, verblijft de man volgens de laatste berichten nog altijd op de psychiatrische afdeling van een hoofdstedelijk ziekenhuis. Hij heeft wat kleren gekregen en ook zijn zwarte koffer heeft hij – ondanks tegenwerpingen van zijn familie – mogen behouden. Aldaar, in het “theater van de psychiatrie”, zoals hij het zelf noemt, moet hij nog zeker een jaar blijven. Van de rossige bijrolacteur ontbreekt elk spoor.

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

12 oktober 2017

Een antikrimi

11 oktober 2017

De stijl tekent de man

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer