Door Ingrid van der Graaf

Nadat eerder deze week de Vlaming David Troch er met de Turing Nationale Gedichtenprijs vandoor ging, is het wederom een Vlaming die een prestigieuze Nederlandstalige Poëzieprijs wint. De neurowetenschapper en dichter Jan Lauwereyns, die als enige van de vijf dichters tijdens het Genomineerden VSB Poëzieprijs op Tournee, enkel op dvd aanwezig was omdat hij in Japan resideert maar die - blijkens de uitslag - beslist niet uit het vizier van de jury was verdwenen.

Lauwereyns (1969) heeft gisteravond de VSB Poëzieprijs 2012 gewonnen en daarmee 25.000 euro voor zijn bundel Hemelsblauw. Hij ontving de prijs tijdens een feestelijke avond uit handen van juryvoorzitter Kathleen Ferrier. Naast Jan Lauwereyns werden bundels van Peter Ghyssaert, Willem Jan Otten, Erik Spinoy en Anne Vegter genomineerd.

De jury, verder bestaande uit Astrid Lampe, Ton Naaijkens, Ester Naomi Perquin, Hans Vandevoorde, zijn unaniem van mening dat met deze bundel de poëzie een ‘nieuwe weg inslaat en uitnodigt tot het verkennen van geheel nieuwe horizonten’. Een bundel die volgens de jury geslaagd is in het combineren van wetenschap en poëzie. Hoewel Hemelsblauw  Lauwereyns' zevende dichtbundel is en zijn debuut in 1999 werd genomineerd voor de C. Buddinghprijs, is  hij van de vijf genomineerden het minst bekend. Maar met het winnen van deze prijs zal daar, met ingang van gisteravond, zeker verandering in komen.

Uit het juryverslag: ‘Deze vijf lange gedichten of cycli geven zich slechts langzaam
prijs, irriteren door hun ongrijpbaarheid en fascineren in hun duisterheid. De
bijzondere laatste cyclus, die voortkomt uit een gedicht van Wallace Stevens,
bevat in dit opzicht kenmerkende regels:

‘Gif in mijn hart / De smaak van het geluid van het denken / Mijn weerstand tot moes / De zinnelijkheid van abstractie / De zinnelijkheid die alles wil / Geschonken licht / In mij / De noodzakelijke pols van Waarheid / Je sterreloze blauwigheid / De koelte van het
meer’.

De VSB Poëzieprijs werd voor het eerst toegekend in 1994 en is de meest belangrijke prijs binnen Nederlandstalig gebied voor poëzie. Sinds vorig jaar is de uitreiking van de prijs het startsein voor de jaarlijkse Gedichtendag Nederland en Vlaanderen. Ter gelegenheid van deze dag verschijnen er twee speciale uitgaven: De bundel Half in zee van Joke van Leeuwen en Erik Spinoy schreef het Gedichtendag-essay, AS/zteken.

 

Hemelsblauw
Jan Lauwereyns
Blz: 80
Prijs: 17,50
Uitgegeven: De Bezige Bij

 

 

Het papieren boek is voor het eerst in eeuwen niet het belangrijkste podium
voor literatuur. Verandert hierdoor de wijze waarop we literatuur maken,
verspreiden en bewaren? En wat doen we dan met die enorme berg papieren boeken die we in onze boekenkasten, bibliotheken en boekwinkels verzameld hebben?

Literair Productiehuis Wintertuin organiseert over de toekomst van het boek een debat op 13 februari, samen met de Rode Hoed en Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam.
Schrijvers, critici en uitgevers, waaronder Marja Pruis, Ivo Victoria, Christiaan Weijts, Lisa Kuitert, Maarten Asscher, Bastiaan Bommeljé en Fabian Paagman, zullen zich in de arena wagen om de degens te kruisen over verleden, heden en toekomst van het papieren boek. Isolde Hallensleben modereert de avond. Ook het publiek wordt uitgenodigd om mee te debatteren over de toekomst van het papieren boek.

Deze avond wordt tevens een bundeling essays gepresenteerd, met alle mogelijke toekomstscenario’s voor de literaire wereld in het algemeen en het gedrukte boek in het bijzonder. In opdracht van Literair Productiehuis Wintertuin schreven auteurs Ivo Victoria en Martijn Brugman, politicus Guy Verhofstadt, grafisch kunstenaar Kasper Andreasen, promovenda Inge van de Ven en festivalmaker Joost Heijthuijsen ieder een essay. Deze essays kregen elk een eigen vormgeving, en worden samen in experimentele vorm, als loose leaf, gepresenteerd.
Van literaire auteurs die in de toekomst een deel van hun inkomsten uit optredens en opdrachten afdragen aan hun uitgeverij, tot schrijvers die kunnen bestaan van gratis uitgegeven werk. En van een nieuwe manier van vormgeven, waarbij kaft, pagina en typografie onlosmakelijke onderdelen van de inhoud van de roman worden, tot een nieuwe manier van lezen.
Ivo Victoria: 'Daar was bijvoorbeeld de medewerker van een Vooraanstaande Literaire Uitgeverij die me opgewonden vertelde dat zij hun nieuwste digitale strategie eerdaags aan hun auteurs zouden gaan voorleggen. Per brief.'
Guy Verhofstadt: 'Nieuwe media zijn als concentrische cirkels in een oneindige ruimte. Het zijn geen communicerende vaten. Wat erbij komt, moet niet op een ander punt weer ingeleverd worden.'

'Papieren boek doet het beter dan verwacht tijdens feestdagen VS', 'Toekomst boekwinkels Selexyz aan zijden draadje' en 'Vaste boekenprijs geldt niet meer voor wetenschappelijk boek'. Een paar krantenkoppen van de afgelopen maand waaruit duidelijk blijkt dat de boekenwereld in beweging is. Verandert hierdoor de wijze waarop we literatuur maken, verspreiden en bewaren? Maken we ons terecht druk over de toekomst van het boek en de literatuur? Of - zoals Stephen Fry stelde - worden boeken net zo min bedreigd door e-books als trappen door liften? Aan de vooravond van de Boekenweek (14 t/m 24 maart) wordt hierover gedebatteerd.
Datum: 13 februari 2012
Locatie: Rode Hoed, Amsterdam
Aanvang: 20.00 uur
Voorverkoop via www.rodehoed.nl: €8 of €7 (CJP/studenten/Stadspas Amsterdam/65+)

De Ramsj! essaybundel is vanaf 13 februari voor € 12,50 verkrijgbaar via www.wintertuin.nl/ramsj

 

Na de lustrumeditie van vorig jaar in het stadhuis strijkt het zesde Huis van de Poëzie dit jaar neer in het Centraal Museum. De poëzie vormt op donderdag 26 januari, Gedichtendag, letterlijk het middelpunt van de kunsten. Ruim dertig dichters dragen op 26 januari 2012 - Gedichtendag - voor in het Centraal Museum van Utrecht dat voor één avond wordt overgenomen door de poëzie.

In de 19e-eeuwse stallen van het museum weten dichters met allure als Rutger Kopland, Tonnus Oosterhoff, Judith Herzberg, Eva Gerlach, Frank Koenegracht en Menno Wigman zich omringd door de indrukwekkende schilderijen van Abraham Bloemaert. Maar ook in de andere ruimten van het gebouw met haar kruipdoor-sluipdoor-structuur, wacht het publiek verrassende ontmoetingen tussen poëzie en beeldende kunst. Ook dit jaar dringt het Huis van de Poëzie door tot in alle hoeken en gaten van het gebouw. Een feest waarbij alle zintuigen worden betrokken: de organisatie waarschuwt voor een waar sensorisch bombardement. Rapper Kapabel, uit de stal van Kytopia, legt met zijn programma De Avonduren de relatie tussen poëzie en muziek, Hans Dagelet wekt de dichter die ook in W.F. Hermans huisde tot leven en grenzen worden overschreden in de Internationale Kamer van Anna Arov.

Ingmar Heytze presenteert zijn nieuwe bundel Ademhalen onder de maan en Chrétien Breukers houdt met medesamensteller Philip Hoorne De Nederlandse poëzie in pocketformaat ten doop: een bloemlezing. In de nok van het museum staan de dichters van het Feest der Poëzie model, die - terwijl het publiek hen schildert - hun verzen ten gehore brengen en het Poëziecircus verzorgt een eenmalige, unieke vorm van een 'stille disco': wandel met koptelefoon op langs de schilderijen van de grootse Bloemaert-tentoonstelling terwijl bijpassende gedichten u live worden ingefluisterd door een huisdichter.

Op de vooravond van Gedichtendag opent het Huis van de Poëzie opnieuw haar deuren voor de VSB Poëzieprijs. In samenwerking met Poetry International wordt op de feestelijke avond van woensdag 25 januari in de Nicolaïkerk bekend gemaakt wie van de genomineerde dichters de grootste jaarlijkse poëzieprijs voor zijn bundel wint: Peter Ghyssaert, Jan Lauwereyns, Willem Jan Otten, Erik Spinoy of Anne Vegter. Joke van Leeuwen geeft met een voordracht uit de door haar geschreven Gedichtendagbundel het startschot aan Gedichtendag 2012 Presentatie is in handen van Ingmar Heytze.


Het Huis van de Poëzie
Centraal Museum Utrecht
Nicolaaskerkhof 10
Do 26 Januari 2012 20:00 uur
Kaarten € 12,50 / € 16,- via www.huisvandepoezie.nl

Uitreiking VSB Poezieprijs
Wo 25 Januari 20:00 uur
Nicolaïkerk
Beperkt aantal plaatsen beschikbaar

 

Literair Nederland bestaat  tien jaar in 2012. In die tijd hebben we al een aantal gezichten gehad, maar geen ervan was zo anders en nieuw als wat je nu op je scherm ziet. De website is aangepast aan een tijd waarin veel gebruikers  de site bekijken met een iPad, smartphone, tablet, etc.  En toch zijn er ook veel gebruikers met grote schermen. Deze kolommenopbouw  past zich aan elk apparaat aan.

Nu hoe je het kunt gebruiken.
In de rechter bovenhoek van elk artikel staat een kruisje, daarmee kun je het artikel wegklikken. Als je een blokje wegklikt groeperen de andere artikelen zich opnieuw. Je klikt een artikel open door op de titel of het plaatje te drukken. Dan verschijnt het leesvenster, met een aantal aantrekkelijke 'verderlees' artikelen ernaast. Ook de nieuwsbrief krijgt een heel ander gezicht. Ben je nog geen abonnee dan is dit een goed moment om je aan te melden. Het blokje waar je dat doet kom je al scrollend vanzelf tegen.

Op de achtergrond van de website staat steeds een grote foto afgebeeld, dit zijn afwisselend foto’s van beginnend kunstfotografen, foto’s uit grote nationale archieven of foto’s van adverteerders. Wil je een foto aanbieden, klik dan hier.
Als je graag nog even terug wilt naar de vorige vormgeving tref je daar rechtsonder een knop voor aan.
Dit is niet de laatste vernieuwing die Literair Nederland dit jaar zal doorvoeren, we hebben grootse plannen. Daarover later meer. Graag horen we wat je van de nieuwe site vindt. Laat het ons weten.

Ingrid van der Graaf, Carolien Lohmeijer, Joost Duijvelshoff, Menno Hartman en Boris van de Woestijne